\u201cVeel van de vissen die wereldwijd op het menu staan, zijn niet alleen ouder dan onze ouders, maar zelfs ouder dan onze overgrootouders. Er belanden vissen op ons bord die meer dan 100 jaar oud kunnen zijn.\u201d Sylvia Earle<\/span><\/p>\n Het thema van deze maand: De levensduur van vissen<\/b><\/p>\n Vissen herschrijven stilletjes wat wetenschappers dachten te weten over veroudering. Verborgen in oceanen en rivieren over de hele wereld bevinden zich wezens met enkele van de meest extreme levensduurcijfers op aarde, van Groenlandse haaien die wel een half millennium oud kunnen worden tot goudgespikkelde koi die langer leven dan de mensen die ze kweken. Maar het gaat niet alleen om recordbrekende leeftijden. Nieuw onderzoek toont aan dat sommige van deze langlevende soorten nauwelijks lijken te verouderen en de gebruikelijke tekenen van lichamelijke achteruitgang trotseren, terwijl hun kortlevende verwanten wetenschappers helpen het verouderingsproces in versnelde vorm te bestuderen. Samen bieden ze verrassende aanwijzingen over wat bepalend is voor een lang leven, en wat de gewoonten van een soort op middelbare leeftijd stilletjes kunnen onthullen over haar toekomst.<\/span><\/p>\n Levensduur van vissen<\/b><\/p>\n Deze varieert enorm per soort, en onderzoekers hebben ontdekt dat deze nauw verband houdt met de omgeving, het metabolisme en de lichaamsgrootte, in plaats van met louter evolutionaire \u201evooruitgang\u201c.<\/span> De Groenlandse haai<\/span><\/a> vertegenwoordigt het uiterste van dit spectrum: hij leeft naar schatting 250 tot 500 jaar in de ijskoude diepten van de Noord-Atlantische Oceaan en de Noordelijke IJszee, een levensduur die wetenschappers hebben bevestigd met behulp van koolstofdatering van eiwitten in zijn ooglens. Koude, diepwateromgevingen lijken een terugkerend thema te zijn bij langlevende vissen, aangezien een tragere stofwisseling onder deze omstandigheden cellulaire schade in de loop van de tijd lijkt te verminderen; dit patroon komt voor bij<\/span> soorten rotsvissen<\/span><\/a>, waarvan sommige ouder dan 200 jaar worden, en bij de oranje roughy, die 100 tot 150 jaar oud kan worden.<\/span><\/p>\n Zoetwatervissen vertonen vergelijkbare extremen:<\/span> meersteuren<\/span><\/a> worden vaak meer dan een eeuw oud, en pas onlangs is via radiokoolstofdatering bevestigd dat de bigmouth buffalo ouder dan 100 jaar kan worden, wat de aannames over de gemiddelde levensduur van zoetwatervissen op zijn kop zet. Een lange levensduur is ook niet beperkt tot reuzen in het wild, in de diepzee of in zoet water; siervissen en huisdiervissen kunnen met de juiste verzorging ook verrassend lang leven, zoals blijkt uit<\/span> koikarpers die naar verluidt meer dan 200 jaar oud worden<\/span><\/a> en goudvissen die in gevangenschap regelmatig ouder worden dan 30 jaar.<\/span><\/p>\n Wetenschappers die deze soorten bestuderen, met name de Groenlandse haai en de oranje roughy, zijn steeds meer ge\u00efnteresseerd in wat hun langzame veroudering en uitgestelde geslachtsrijpheid kunnen onthullen over de verouderingsbiologie in bredere zin, aangezien deze vissen veel van de typische tekenen van fysiologische achteruitgang lijken te vermijden die bij korter levende dieren worden waargenomen.<\/span><\/p>\n Huidig onderzoek<\/b><\/p>\n Recent onderzoek is verschoven van het simpelweg inventariseren welke vissen het langst leven naar het begrijpen <\/span>waarom<\/span><\/i>, en enkele van de nieuwste bevindingen zetten aannames over veroudering zelf op hun kop.<\/span> Een belangrijk onderzoek uit 2026 van Stanford, gepubliceerd in Science<\/span><\/a>, volgde kortlevende vissen vanaf de adolescentie tot aan hun dood en ontdekte dat de meeste vissen twee tot zes snelle gedragsveranderingen doormaakten, die elk slechts enkele dagen duurden, in plaats van een langzame, gestage achteruitgang. Onderzoekers ontdekten dat eenvoudige gedragingen op middelbare leeftijd, zoals bewegings- en slaappatronen, de levensduur konden voorspellen: vissen die actief bleven en voornamelijk \u2019s nachts sliepen, leefden doorgaans langer. Het team is van mening dat soortgelijke gedragsmatige \u201eklokken\u201c, gevolgd via draagbare apparaten, uiteindelijk aanwijzingen zouden kunnen bieden over de veroudering bij mensen.<\/span><\/p>\n Los daarvan vonden onderzoekers die de bigmouth buffalo bestudeerden<\/span><\/a> opvallend bewijs dat het gangbare verhaal over veroudering tegenspreekt: oudere vissen vertoonden minder stress en een sterkere immuniteit dan jongere vissen, zonder dat de leeftijd een significant effect had op de lengte van de telomeren, wat suggereert dat de soort verwaarloosbare veroudering vertoont, ondanks dat ze tientallen jaren langer leven dan de meeste zoetwatervissen.<\/span><\/p>\n Aan de andere kant van het levensduurspectrum hebben wetenschappers zich gericht op de turquoise killivis, een van de kortstlevende gewervelde dieren, om veroudering versneld te bestuderen.<\/span> Een studie uit 2026<\/span><\/a> maakte gebruik van de extreem korte levensduur van deze vis om binnen slechts enkele weken de belangrijkste kenmerken van immuunveroudering te identificeren; leeftijdsgebonden veranderingen waren vooral duidelijk in het niermerg \u2013 het equivalent van het beenmerg bij zoogdieren \u2013 waardoor het een snel model is voor het testen van anti-verouderingsmaatregelen.<\/span><\/p>\n Er wordt ook voortdurend onderzoek gedaan naar hoe vissen precies oud worden: een studie uit 2026 maakte gebruik van<\/span> otolietanalyse om een nieuw levensduurrecord voor de gevlekte baars in een Californisch stuwmeer vast te leggen,<\/span><\/a> en afzonderlijke studies met radiokoolstofvalidatie hebben lang gekoesterde aannames over zogenaamd kortlevende rifvissen zoals papegaaivissen gecorrigeerd.<\/span><\/p>\n Samen wijst dit onderzoek erop dat vissen een steeds belangrijker model worden voor de verouderingswetenschap in het algemeen \u2014 zowel de soorten met een extreem lange levensduur (voor het weerstaan van veroudering) als de soorten met een extreem korte levensduur (voor het snel bestuderen van veroudering).<\/span><\/p>\n Grotvissen<\/b><\/p>\n Ze bieden een natuurlijk experiment in levensduur dat aansluit bij wat onderzoekers bij andere langlevende soorten hebben gevonden. Soorten zoals de<\/span> Mexicaanse tetra<\/span><\/a>, die in permanent donkere, voedselarme omgevingen leven, zijn ge\u00ebvolueerd om hun ogen en pigmentatie te verliezen en vertrouwen in plaats daarvan op een verscherpt tast- en trillingszintuig om te overleven. Maar de opvallendere afweging, vanuit het oogpunt van levensduur, is metabolisch: grotomgevingen bevorderen een trager metabolisme, uitgestelde voortplanting en een lager energieverbruik \u2013 dezelfde combinatie van eigenschappen die in verband wordt gebracht met een langere levensduur bij diepzeevissen zoals de Groenlandse haai en de oranje roughy. Dit suggereert dat schaarste en stabiliteit, in plaats van gevaar of concurrentie, wellicht een van de meest betrouwbare hefbomen van de evolutie zijn om veroudering te vertragen. Omdat de Mexicaanse tetra zowel in een ziende oppervlaktevorm als in een blinde grotvorm van dezelfde soort voorkomt, biedt dit wetenschappers een zeldzame kans om rechtstreeks te vergelijken hoe hetzelfde genetische uitgangspunt onder verschillende omgevingsdrukken uiteenloopt, wat directere aanwijzingen oplevert over wat daadwerkelijk een langer leven bij vissen stimuleert dan vergelijkingen tussen verschillende soorten alleen kunnen bieden.<\/span><\/p>\n Kortlevende vissen<\/b><\/p>\n Tot de kortstlevende vissen behoort de Nothobranchius, ofwel de eenjarige killivis, die een uitzonderlijk korte levensduur heeft van slechts enkele maanden. Soorten zoals<\/span> Nothobranchius furzeri<\/span><\/i><\/a> kunnen onder laboratoriumomstandigheden ongeveer 4\u20136 maanden leven, waardoor ze tot de kortstlevende gewervelde dieren behoren die we kennen. In het wild leven ze in tijdelijke poelen in Afrika die seizoensgebonden opdrogen, waardoor hun levenscyclus is aangepast aan de korte beschikbaarheid van water: ze worden snel geslachtsrijp, planten zich voort en sterven voordat de poelen verdwijnen, terwijl hun eitjes in de opgedroogde grond in rust blijven totdat de regen terugkeert. Ook onder de grondels bevinden zich enkele soorten met een zeer korte levensduur; bepaalde soorten overleven ongeveer een jaar. Vanwege hun snelle veroudering en korte generatietijden zijn Nothobranchius-killivissen bijzonder waardevolle modellen voor het bestuderen van de biologie van veroudering en mogelijke interventies ter verlenging van de levensduur.<\/span><\/p>\n Rotsvissen vormen een fascinerende groep diepzeevissen die bekend staan om hun uitzonderlijk lange levensduur. Sommige soorten, met name de rougheye-rockfish (<\/span>Sebastes aleutianus<\/span><\/i>), kunnen meer dan 200 jaar oud worden, waardoor ze tot de langstlevende gewervelde dieren behoren die we kennen. Ze groeien langzaam, worden relatief laat geslachtsrijp en leven in de koude, stabiele omgevingen van de diepe oceaan, waar hun trage stofwisseling en verminderde blootstelling aan omgevingsstress mogelijk bijdragen aan hun opmerkelijke levensduur.<\/span> Van vissen die eeuwenlang kunnen leven tot soorten die hun hele leven in slechts enkele maanden voltooien: vissen laten een buitengewone diversiteit aan verouderingsprocessen zien. Het bestuderen van beide uitersten zou interessante inzichten kunnen bieden in waarom sommige organismen snel verouderen, terwijl andere decennia of zelfs eeuwenlang gezond blijven. Deze opmerkelijke soorten herinneren ons eraan dat veroudering geen universeel proces is, maar een proces dat door de evolutie op vele verschillende manieren is gevormd.<\/span><\/p>\n Het goede nieuws van de maand: Semaglutide kan veroudering vertragen en de levensduur verlengen<\/b><\/p>\n Een geneesmiddel dat wordt gebruikt voor de behandeling van diabetes en obesitas kan mogelijk ook veroudering vertragen.<\/span> Een nieuwe studie gepubliceerd in Nature<\/span><\/a> toonde aan dat een behandeling van drie maanden met semaglutide bij 20 maanden oude vrouwelijke muizen de fysieke functie verbeterde, verschillende kenmerken van veroudering verminderde en invloed had op biologische processen die betrokken zijn bij een lang leven. Voortzetting van de behandeling verlengde ook de levensduur, wat suggereert dat activering van de GLP-1-receptor enkele van de gunstige effecten van caloriebeperking kan nabootsen en nieuwe aanwijzingen zou kunnen bieden voor de ontwikkeling van interventies gericht op veroudering.<\/span><\/p>\n Nieuws van Heales en de Longevity Community: Healthy Ageing & Longevity Assembly 2026<\/b><\/p>\n De komende maanden staan er verschillende belangrijke evenementen op het gebied van levensduur op het programma.<\/span><\/p>\n De<\/span> International Longevity Summit in Madrid<\/span><\/a> vindt plaats op 30 september en 1 oktober.<\/span><\/p>\n Op 1 oktober vindt in Brussel de conferentie \u201e<\/span>Promoting Healthy Ageing and Longevity<\/span><\/a>\u201c plaats, met deelname van Valentina Palmisano, lid van het Europees Parlement.<\/span><\/p>\n Van 1 tot en met 3 oktober vindt de conferentie \u201e<\/span>Aging Research and Drug Discovery<\/span><\/a>\u201c (ARDD) plaats, waar Shivani Kumar en Ninon Lecoquierre hun werk zullen presenteren.<\/span><\/p>\n Ten slotte vindt op 5 en 6 november in Brussel het<\/span> 8e Eurosymposium on Healthy Ageing<\/span><\/a> (EHA) plaats, waar onderzoekers en deskundigen bijeenkomen om de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van gezond ouder worden en een lang leven te bespreken.<\/span><\/p>\n Voor meer informatie<\/span><\/p>\n \u201cVeel van de vissen die wereldwijd op het menu staan, zijn niet alleen ouder dan onze ouders, maar zelfs ouder dan onze overgrootouders. Er belanden vissen op ons bord die meer dan 100 jaar oud kunnen zijn.\u201d Sylvia Earle Het thema van deze maand: De levensduur van vissen Vissen herschrijven stilletjes wat wetenschappers dachten te … Continue reading De dood van de dood. Nr 209. September 2026.<\/span>
\n
\n
\n<\/span>
\n<\/span>Conclusie:<\/b><\/p>\n
\n
\n
\n
\n
\n\n