{"id":645,"date":"2025-07-06T10:10:58","date_gmt":"2025-07-06T10:10:58","guid":{"rendered":"https:\/\/heales.org\/healesnl\/?p=645"},"modified":"2025-07-06T10:10:59","modified_gmt":"2025-07-06T10:10:59","slug":"de-dood-van-de-dood-nr-194-juni-2025-microplastics-en-veroudering","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/heales.org\/healesnl\/2025\/07\/06\/de-dood-van-de-dood-nr-194-juni-2025-microplastics-en-veroudering\/","title":{"rendered":"De dood van de dood. Nr 194. Juni 2025. Microplastics en veroudering"},"content":{"rendered":"

Miljardairs zeggen vaak dat ze al hun rijkdom zouden inruilen om weer jong te zijn. Maar de meesten van hen investeren niet in verouderingswetenschap. <\/span><\/i>Nathan Cheng, ingenieur (<\/span>bron<\/span><\/a>).<\/span><\/p>\n

\n

Het thema van deze maand: Microplastics en veroudering<\/b><\/p>\n

\n

Microplastics zijn minuscule plasticdeeltjes van minder dan 5 millimeter groot die ontstaan door de afbraak van groter plastic afval of worden geproduceerd voor gebruik in producten zoals cosmetica en schoonmaakmiddelen. Deze deeltjes zijn wijdverspreid in het milieu en worden aangetroffen in voedsel, water, lucht en zelfs in het menselijk lichaam, waaronder de longen, het bloed en de placenta. Door hun kleine omvang kunnen ze via inademing of inslikken in het lichaam terechtkomen, waar ze zich kunnen ophopen en schade kunnen veroorzaken. Microplastics zijn niet biologisch afbreekbaar en kunnen honderden tot duizenden jaren in het milieu blijven bestaan, waarbij ze voortdurend in kleinere deeltjes uiteenvallen zonder ooit volledig te verdwijnen.<\/span><\/p>\n

Microplastics kunnen schade veroorzaken, de darmflora verstoren en giftige chemicali\u00ebn zoals<\/span> bisfenol A (BPA<\/span><\/a>) en ftalaten bevatten, waarvan bekend is dat ze het endocriene systeem verstoren. Bovendien kunnen ze dienen als dragers van ziekteverwekkers en zware metalen, waardoor hun potenti\u00eble gezondheidsrisico’s nog groter worden. Hoewel het onderzoek nog gaande is, wijzen eerste studies erop dat<\/span> microplastics kunnen bijdragen aan immuunstoornissen, ademhalingsproblemen, hormonale disbalans en mogelijk zelfs kanker, waardoor ze een opkomende bedreiging voor de menselijke gezondheid vormen.<\/span><\/a><\/p>\n

Nieuw onderzoek suggereert dat microplastics kunnen bijdragen aan de versnelling van het verouderingsproces door verschillende belangrijke biologische processen te verstoren. Eenmaal in het lichaam kunnen microplastics chronische laaggradige ontstekingen veroorzaken, ook wel \u2018inflammaging\u2019 genoemd, wat een erkende factor is bij ouderdomsziekten zoals hart- en vaatziekten, neurodegeneratie en kanker. Ze bevorderen ook oxidatieve stress door de productie van reactieve zuurstofsoorten te verhogen, wat leidt tot schade aan DNA, eiwitten en lipiden, factoren die nauw verband houden met celveroudering. Bovendien is aangetoond dat microplastics de mitochondriale functie aantasten, waardoor de energieproductie van cellen afneemt en de met de leeftijd waargenomen achteruitgang van de weefselfunctie wordt bevorderd. Daarnaast kunnen ze celveroudering veroorzaken, een toestand waarin cellen zich niet meer delen en schadelijke ontstekingsmoleculen gaan afgeven, waardoor weefselbeschadiging verder wordt versneld. De hormoonontregelende chemische stoffen die door microplastics worden meegevoerd, zoals bisfenol A (BPA) en ftalaten, kunnen ook de hormoonhuishouding verstoren, wat mogelijk van invloed is op de stofwisseling, de voortplanting en andere systemen die verband houden met het verouderingsproces. Hoewel verder onderzoek nodig is om de langetermijneffecten volledig te begrijpen, wijst het huidige bewijs al op dat blootstelling aan microplastics een belangrijke omgevingsfactor kan zijn die bijdraagt aan vroegtijdige veroudering en leeftijdsgebonden achteruitgang.<\/span><\/p>\n

Ophoping van microplastics in verouderende weefsels<\/b><\/p>\n

De ophoping van microplastics (MP’s) in verouderende weefsels is een urgente milieu- en biomedische zorg geworden. Naarmate microplastics steeds vaker in het milieu voorkomen, wijzen nieuwe aanwijzingen op hun systemische opname en het potentieel om verouderingsgerelateerde fysiologische processen te verergeren, met name door oxidatieve stress, cellulaire veroudering en chronische ontstekingen. Verouderende weefsels zijn mogelijk bijzonder kwetsbaar vanwege afnemende barri\u00e8refuncties, verminderde klaringsmechanismen en veranderde immuunreacties.<\/span><\/p>\n

Microplastics komen voornamelijk via inname of inademing het lichaam binnen. Eenmaal opgenomen, kunnen ze: Biologische barri\u00e8res omzeilen, vooral als ze kleiner zijn dan 5 \u00b5m. Zich ophopen in organen zoals de lever, darmen en zelfs de hersenen. Reactieve zuurstofsoorten (ROS) genereren, die oxidatieve schade veroorzaken. Senescentieprocessen in fibroblasten en immuuncellen in gang zetten. De samenstelling van de extracellulaire matrix (ECM) veranderen, wat leidt tot een verminderde weefselherstel en elasticiteit.<\/span><\/p>\n

    \n
  1. Huidveroudering en fibroblastsenescentie<\/b><\/li>\n<\/ol>\n

    Een studie uit 2024<\/span><\/a> toonde aan dat microplastics van polystyreen de barri\u00e8refunctie van de huid verstoren en fibroblastsenescentie veroorzaken. Dit leidde tot een neerwaartse regulatie van belangrijke ECM-genen zoals <\/span>COL1A1<\/span><\/i>, wat bijdraagt aan vroegtijdige huidveroudering.<\/span><\/p>\n

      \n
    1. <\/b> Systemische veroudering en cognitieve achteruitgang in diermodellen<\/b><\/a><\/li>\n<\/ol>\n

      Chronische orale blootstelling aan microplastics (MP’s) van polyethyleentereftalaat (PET) bij<\/span> senescentiegevoelige OXYS-ratten<\/span><\/a> versnelde kenmerken van ouderdomsziekten, zoals cataract, maculaire degeneratie en geheugenstoornissen, wat wijst op systemische verouderingseffecten die verder reiken dan de plaats van binnenkomst.<\/span><\/p>\n

        \n
      1. Milieubestendige vrije radicalen (EPFR’s) uit verouderde MP’s<\/b><\/li>\n<\/ol>\n

        Een kritische evaluatie benadrukte dat verouderde MP’s EPFR’s kunnen dragen en genereren, die verder kunnen bijdragen aan oxidatieve stress en toxiciteit wanneer ze zich ophopen in biologische systemen.<\/span><\/a><\/p>\n

        Effect in de hersenen<\/b><\/p>\n

        Het meest verontrustende effect dat momenteel bekend is, is dat microplastics de bloed-hersenbarri\u00e8re kunnen passeren en in de hersenen achterblijven tot de dood. Erger nog, <\/span>een onderzoek heeft aangetoond dat mensen met de ziekte van Alzheimer een hoger gehalte aan microplastics in de hersenen hebben<\/span><\/a>. Dit bewijst niet dat microplastics neurodegeneratieve ziekten verergeren, omdat neurodegeneratieve ziekten de penetratie van microplastics kunnen vergemakkelijken. Maar het is op zijn minst zorgwekkend.<\/span><\/p>\n

        Synergetische effecten met andere milieuverontreinigende stoffen<\/b><\/p>\n

        Microplastics (MP’s) zijn niet alleen op zichzelf giftig, maar dienen ook als vectoren voor co-verontreinigende stoffen zoals zware metalen (HM’s), persistente organische verontreinigende stoffen (POP’s) en geneesmiddelen.<\/span> Bij ouderen<\/span><\/a>, die worden gekenmerkt door een verminderde ontgiftingscapaciteit en een verminderde darm- en immuunbarri\u00e8re, kan de gecombineerde toxische belasting van MP’s en deze verontreinigende stoffen gezondheidsrisico’s zoals ontstekingen, oxidatieve schade en orgaan degeneratie verergeren.<\/span><\/p>\n

        Microplastics fungeren als sorptiesubstraten (een soort absorptie) vanwege hun hoge oppervlakte-volumeverhouding en hydrofobiciteit<\/span><\/a>. Bij veroudering, vooral onder blootstelling aan UV-straling of warmte, zullen MP’s:<\/span><\/p>\n