{"id":448,"date":"2023-08-31T12:54:16","date_gmt":"2023-08-31T12:54:16","guid":{"rendered":"https:\/\/heales.org\/healesnl\/?p=448"},"modified":"2023-08-31T12:55:48","modified_gmt":"2023-08-31T12:55:48","slug":"heales-maandelijkse-nieuwsbrief-de-dood-van-de-dood-nr-172-augustus-2023-daling-van-de-levensverwachting-na-de-covid-19-wanneer-komt-de-opleving","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/heales.org\/healesnl\/2023\/08\/31\/heales-maandelijkse-nieuwsbrief-de-dood-van-de-dood-nr-172-augustus-2023-daling-van-de-levensverwachting-na-de-covid-19-wanneer-komt-de-opleving\/","title":{"rendered":"Heales maandelijkse nieuwsbrief. De dood van de dood Nr 172. Augustus 2023. Daling van de levensverwachting. Na de COVID-19, (wanneer) komt de opleving?"},"content":{"rendered":"

 “<\/span>Al mijn bezittingen voor een moment.”<\/span><\/i><\/p>\n

Toegeschreven aan Koningin Elizabeth I<\/span><\/a> op haar sterfbed, 69 jaar oud, in 1603.<\/span><\/p>\n

\n

Het thema van deze maand: Daling van de levensverwachting. Na de COVID-19, (wanneer) komt de opleving?<\/b><\/p>\n

\n

Inleiding<\/b><\/p>\n

De gemiddelde levensverwachting is de afgelopen 70 jaar elk jaar verbeterd, vanaf het einde van de Tweede Wereldoorlog. Vanaf ongeveer 1948 overtrof de levensverwachting het vooroorlogse niveau. Dit betekent dat wat betreft levensverwachting (en waarschijnlijk ook de gemiddelde wereldwijde rijkdom en geluk), elk jaar wereldwijd beter was dan ooit.<\/span><\/p>\n

Dit leek een onverbrekelijke trend, ook al daalde de levensverwachting in sommige delen van de wereld aanzienlijk. De daling in de landen van het “<\/span>Europese communistische blok<\/span><\/a>” in de jaren zeventig van de vorige eeuw en aan het eind van de 20e eeuw in<\/span> veel Afrikaanse landen als gevolg van aids<\/span><\/a> onderbrak de wereldwijde trend bijvoorbeeld niet.<\/span><\/p>\n

Maar de covid veranderde de situatie drastisch, wat velen van ons, vooral longevisten, nog steeds onderschatten.<\/span><\/p>\n

Statistieken<\/b><\/p>\n

Om de situatie volledig te begrijpen, zijn dit de globale gegevens:<\/span><\/p>\n

Tussen 2000 en 2019, hebben we<\/span> meer dan vijf jaar aan levensverwachting<\/span><\/a> gewonnen.<\/span><\/p>\n

In 2020 en 2021 zijn we ongeveer een derde hiervan kwijt en keren we terug naar de situatie rond 2013.<\/span> Patrick Heuveline<\/span><\/a> schreef<\/span> in Population and Development Review<\/span><\/a>: <\/span>Na 69 jaar ononderbroken stijging van 1950 tot 2019, is de wereldwijde levensverwachting hier naar schatting gedaald met 0,92 jaar tussen 2019 en 2020 (voor beide geslachten) en met nog eens 0,72 jaar tussen 2020 en 2021<\/span><\/i>.<\/span><\/p>\n

De slechtste situatie onder de grote ge\u00efndustrialiseerde landen is ongetwijfeld in de VS. Dit is het land met het hoogste budget ter wereld voor gezondheidszorg (in absolute termen, per inwoner en als percentage van het BBP). Dit is het land met de meeste (gerenommeerde) wetenschappers ter wereld. Toch is de levensverwachting<\/span> gedaald tot het niveau van het einde van de 20e eeuw<\/span><\/a> (1996)!<\/span><\/p>\n

We hebben niet veel informatie over de evolutie van 2022. We hebben echter relatief goede gegevens voor Europese landen. We kunnen zeggen dat de situatie in dit continent niet meer lijkt te verslechteren, maar ook (nog?) niet teruggaat naar de pre-covid situatie. We weten bijvoorbeeld dat de levensverwachting<\/span> daalde in Denemarken<\/span><\/a>,<\/span> stabiel<\/span><\/a> bleef<\/span> in Belgi\u00eb<\/span><\/a> en<\/span> licht verbeterde in Frankrijk<\/span><\/a>.<\/span>
\n<\/span>
\n<\/span>Om de evolutie van de afgelopen maanden te volgen,<\/span>volgt <\/b>de <\/span>site Momo<\/span><\/a> de Europese MOnthly MOrtality-activiteit, met als doel het detecteren en meten van excessieve sterfgevallen gerelateerd aan seizoensgriep, pandemie\u00ebn en andere bedreigingen voor de volksgezondheid. De laatste maanden lijken we terug bij (maar niet beter dan) de pre-covid situatie.<\/span><\/p>\n

Primaire oorzaak: COVID-19<\/b><\/p>\n

Volgens de Centers for Disease Control and Prevention<\/span><\/a> waren er in 2020 in de VS tien doodsoorzaken voor volwassenen boven de 65 jaar:<\/span><\/p>\n

    \n
  1. Hartaandoeningen: 556,665<\/span><\/li>\n
  2. Kwaadaardige gezwellen (kankers): 440,753<\/span><\/li>\n
  3. COVID-19: 282.836<\/b><\/li>\n
  4. Cerebrovasculaire aandoeningen: 137,392<\/span><\/li>\n
  5. Ziekte van Alzheimer: 132,741<\/span><\/li>\n
  6. Chronische aandoeningen aan de onderste luchtwegen: 128,712<\/span><\/li>\n
  7. Diabetes mellitus: 72,194<\/span><\/li>\n
  8. Onopzettelijke letsels: 62,796<\/span><\/li>\n
  9. Nefritis: 42.675<\/span><\/li>\n
  10. Griep en longontsteking: 42.511<\/span><\/li>\n<\/ol>\n

    Natuurlijk is de covid nieuw in deze lijst vergeleken met voorgaande jaren. Het aantal slachtoffers is waarschijnlijk een onderschatting.<\/span><\/p>\n

    Directe en indirecte medische gevolgen<\/b><\/p>\n

    Lange covid<\/b><\/p>\n

    Lange covid is in het bijzonder zorgwekkend bij oudere mensen<\/span><\/a> (d.w.z. 65 jaar of ouder), die een groter risico lopen op aanhoudende symptomen die in verband worden gebracht met COVID-19. Bovendien zou deze ziekte chronische aandoeningen die vaak voorkomen bij oudere mensen, zoals hart- en vaatziekten, ademhalingsaandoeningen, neurodegeneratieve aandoeningen en functionele achteruitgang, kunnen uitlokken of verergeren. Bovendien mogen de verstorende effecten van COVID-19 op oudere mensen niet worden onderschat; lockdowns en andere beperkingen kunnen de sociale interacties van oudere mensen hebben verminderd en het is ook waarschijnlijk dat zij tijdens de pandemie een echtgenoot of geliefde hebben verloren, wat kan bijdragen tot mentale en fysieke achteruitgang.<\/span><\/p>\n

    Geen reboundeffect, tenminste tot 2022<\/b><\/p>\n

    Logischerwijs zou er na het hoge dodental van de COVID-19 een “rebound effect” moeten zijn omdat “zwakke mensen” werden “ge\u00eblimineerd” en “sterke mensen” overleefden.<\/span> Een dergelijk effect werd niet vastgesteld<\/span><\/a>, waarschijnlijk onder andere vanwege de negatieve gevolgen van de lange covid.<\/span><\/p>\n

    Tekort aan andere medische interventies<\/b><\/p>\n

    Door de COVID-19 crisis en alle maatregelen om besmetting te voorkomen, is het een uitdaging geweest om een normale behandeling van veel andere ziekten te hebben, vooral in rijke landen en om<\/span> het ritme van vaccinatie aan te houden<\/span><\/a>, vooral in arme landen. Het is ook waarschijnlijk dat het<\/span> vertrouwen in vaccinatie<\/span><\/a> is afgenomen.<\/span><\/p>\n

    Geen toename van zelfmoorden onder ouderen<\/b><\/p>\n

    Velen dachten dat de lockdown, de beperkingen en de crisis een golf van zelfmoorden zouden veroorzaken. Dit was<\/span> over het algemeen niet het geval<\/span><\/a> voor zover we weten (statistieken over zelfmoorden zijn niet altijd betrouwbaar).<\/span><\/p>\n

    Andere mogelijke oorzaken van de daling van de levensverwachting zijn voedsel, (lucht)vervuiling en andere milieuaspecten.<\/b><\/p>\n

    Helaas is COVID-19 niet de enige reden  die de levensduur zou kunnen doen afnemen. Er zijn minstens drie redenen om pessimistisch te zijn.<\/span>
    \n<\/span>
    \n<\/span>Eerst <\/span>    zwaarlijvigheid en te bewerkt voedsel<\/span><\/a>. Het eten van bewerkte en geraffineerde voedingsmiddelen kan leiden tot gewichtstoename en obesitas omdat ze meestal weinig eiwitten en veel vetten en koolhydraten bevatten. Dit kan ertoe leiden dat mensen te veel van deze voedingsmiddelen eten om aan de eiwitbehoefte van hun lichaam te voldoen. <\/span>De laatste decennia zijn de kwaliteit en kwantiteit van voedsel voortdurend verbeterd en zeer giftige stoffen zijn veel minder aanwezig. Maar nieuwe stoffen en ‘toxische cocktails’ kunnen zich geleidelijk ophopen.<\/span><\/p>\n

    Tweede: luchtvervuiling: Net als voedsel is luchtvervuiling tegelijkertijd minder een probleem en meer een probleem. Het is minder een probleem, vooral in Europa en Noord-Amerika, omdat zeer zware vervuiling, snelle en dodelijke, minder aanwezig is. Bijvoorbeeld, de<\/span> grote smog<\/span><\/a> van Londen doodde duizenden mensen in 1952. Maar het is meer een probleem met betrekking tot de effecten op lange termijn door kleine deeltjes, microplastics, …<\/span><\/p>\n

    Een van de meest zorgwekkende aspecten van de wereldgezondheid is de wereldwijde afname van de populatie geleedpotigen (insecten en spinachtigen) in het grootste deel van de wereld.<\/span>
    \n<\/span>
    \n<\/span>Dit is zeer zorgwekkend, omdat insecten relatief resistent zouden zijn tegen veel stoffen. Hun aantal lijkt zelfs af te nemen in <\/span>    regio’s waar de natuur verbetert<\/span><\/a>. We weten niet waarom dit gebeurt, maar een van de oorzaken is waarschijnlijk de wereldwijde toename van vervuilde stoffen.<\/span><\/p>\n

    Natuurlijk kan dit in de toekomst ook gevolgen hebben voor mensen. Misschien heeft de opkomst van sommige stoffen of “toxische cocktails” nu al invloed op ons zonder dat we het merken, behalve via zwakke signalen zoals allergie\u00ebn.<\/span><\/p>\n

    Tot slot, maar mogelijk niet in de laatste plaats, sterven er steeds meer mensen door de opwarming van de aarde. Er is nog geen negatief wereldwijd effect omdat er op dit moment meer mensen<\/span> sterven aan situaties die gerelateerd zijn aan (te) koude situaties<\/span><\/a> dan<\/span> aan<\/span><\/a> (te) warme situaties. Dit zou echter drastisch kunnen veranderen wanneer de opwarming van de aarde hogere en langere hittegolven veroorzaakt.<\/span> <\/b><\/p>\n

    Conclusie: Wat zouden longevisten kunnen doen?<\/b><\/p>\n

    COVID-19 was niet alleen slecht nieuws over de strijd tegen veroudering. <\/span>COVID-19 was meer gerelateerd aan veroudering dan de meeste overdraagbare of niet-overdraagbare ziekten. <\/span>Deze ziekte zette staten, internationale organisaties en gezondheidsautoriteiten ertoe aan om meer te investeren in preventie, onderzoek en economische maatregelen <\/span>dan voor welke andere ziekte dan ook.<\/span><\/p>\n

    Wij beschavingen weten nu dat we sterfelijk zijn<\/span>, <\/span>schreef Paul Valery in 1919<\/span><\/a>, aan het einde van de bloedige Eerste Wereldoorlog. Ongeveer een eeuw later weten we dat zelfs snelle wetenschappelijke en medische vooruitgang kan samengaan met een verminderde gezondheid (en rijkdom).<\/span><\/p>\n

    Om dit om te keren zouden we beter georganiseerd, minder bureaucratisch en transparanter moeten zijn, minder patenten en Intellectueel eigendomsrecht moeten gebruiken en echt meer kennis moeten delen in een open-source visie.<\/span><\/p>\n

    We moeten ook systematischer nadenken over veerkracht en gezondheid. We hebben betrouwbaardere gegevens nodig die <\/span>echt <\/b>toegankelijk zijn voor wetenschappers, met meer klinische proeven. De resultaten, slecht, goed en zelfs niet-significant, moeten beschikbaar zijn om wegen te openen (als ze positief zijn), deuren te sluiten (als ze negatief of neutraal zijn) en verder geanalyseerd en gecureerd te worden, wat gemakkelijker kan dankzij de kunstmatige intelligentie van vandaag en morgen.<\/span><\/p>\n

    Het zou kunnen dat de afname van rijkdom maar tijdelijk is indien de accumulatie van kennis niet stopt. Het negatieve sneeuwbaleffect zou kunnen stoppen. Dit is echter niet zeker. We zouden gul kunnen zijn tegenover de burgers om zo snel mogelijk weer collectief in levensverwachting te kunnen stijgen. Dit is ook vrijgevigheid naar onze toekomstige senescente zelf.<\/span><\/p>\n

    \n

    Het goede nieuws van de maand: <\/b>Het sterftecijfer van naakte molratten neemt niet toe met de leeftijd<\/b><\/p>\n

    \n

    De meeste kleine zoogdieren hebben een korte levensduur. Naakte molratten behoren tot de uitzonderingen. De oudst bekende naakte molrat is bijna 40 jaar oud en leeft tien keer langer dan de oudste muis of rat.<\/span><\/p>\n

    Maar er is meer positief nieuws. Deze knaagdieren worden al vele jaren gevolgd en tot nu toe<\/span> lijken ze niet te verouderen<\/span><\/a>. Om precies te zijn, zelfs als er enkele tekenen zijn dat ze ouder worden, stellen de bekende statistieken vast dat hun waarschijnlijkheid om te sterven helemaal niet toeneemt met de leeftijd, Dit werd al aangekondigd in 2018, en het werd een paar dagen geleden stevig bevestigd met gegevens van dezelfde groep dieren.<\/span><\/p>\n

    \n

    Voor meer informatie<\/b><\/p>\n