{"id":416,"date":"2023-05-08T06:47:26","date_gmt":"2023-05-08T06:47:26","guid":{"rendered":"https:\/\/heales.org\/healesnl\/?p=416"},"modified":"2023-05-08T06:47:39","modified_gmt":"2023-05-08T06:47:39","slug":"heales-maandelijkse-nieuwsbrief-de-dood-van-de-dood-nr-167-februari-2023-neurodegeneratieve-ziekten-en-veroudering","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/heales.org\/healesnl\/2023\/05\/08\/heales-maandelijkse-nieuwsbrief-de-dood-van-de-dood-nr-167-februari-2023-neurodegeneratieve-ziekten-en-veroudering\/","title":{"rendered":"Heales maandelijkse nieuwsbrief. De dood van de dood Nr 167. Februari 2023. Neurodegeneratieve ziekten en veroudering"},"content":{"rendered":"

“Ik voorspel dat het op een dag normaal zal zijn om naar een dokter te gaan en een recept te krijgen voor een medicijn dat je een decennium terug zal brengen”. <\/span>zei Sinclair op een evenement in Californi\u00eb.<\/span><\/a><\/p>\n

“Er is geen reden waarom we geen 200 jaar zouden kunnen leven.” David Sinclair, die een verouderingsonderzoekslaboratorium leidt aan Harvard University, zegt dat de nieuwe therapie\u00ebn mensen in staat zouden kunnen stellen veel langer te leven dan nu het geval is.<\/span><\/p>\n

\n

Het thema van deze maand: Neurodegeneratieve ziekten en veroudering<\/b><\/p>\n

\n

Inleiding<\/b><\/p>\n

Van alle ouderdomsziekten is de ziekte van Alzheimer waarschijnlijk de meest bestudeerde. Helaas is het ook nog steeds een ongeneeslijke, veel voorkomende ziekte.<\/span><\/p>\n

Zouden we allemaal sterven aan degeneratieve ziekten als we alle andere doodsoorzaken die verband houden met veroudering konden onderdrukken? Waarschijnlijk wel, en dat is niet de leukste manier om ouder te worden en te sterven (als die er al is). En tot nu toe zijn geen van alle veelbelovende therapie\u00ebn wereldwijd succesvol maar ze brachten wele veelbelovende ontdekkingen om deze ziekten te begrijpen en de ziekten zelfs af te remmen op diermodellen.<\/span><\/p>\n

We hebben meer werk, meer klinische proeven en meer verbeelding nodig om op dit gebied vooruitgang te boeken.<\/span><\/p>\n

Veroudering<\/b> als riskrisicofactor voor neurodegeneratieve\u00a0 ziekten<\/b><\/a><\/p>\n

De belangrijkste risicofactor voor de meeste neurodegeneratieve ziekten is veroudering, waaronder de ziekte van Alzheimer (AD) en de ziekte van Parkinson (PD). De meeste mensen met AD zijn 65 jaar of ouder en de prevalentie blijft toenemen met het toenemen van de leeftijd. Weefsels die hoofdzakelijk bestaan uit postmitotische cellen, zoals de hersenen, zijn bijzonder gevoelig voor de gevolgen van veroudering. De ziekte ontwikkelt zich onomkeerbaar en gaat gepaard met hoge sociaal-economische en persoonlijke kosten. De negen biologische kenmerken van veroudering zijn genomische instabiliteit, telomeerverlies, epigenetische veranderingen, verlies van proteostase, mitochondriale disfunctie, cellulaire veroudering, ontregelde nutri\u00ebntsensatie, uitputting van stamcellen en veranderde intercellulaire communicatie. <\/span>
\n<\/span>Veroudering is de belangrijkste risicofactor voor de meeste neurodegeneratieve ziekten, waaronder de ziekte van Alzheimer en de ziekte van Parkinson.<\/span>
\n<\/b>
\n<\/b>De studie <\/span>Cognitive Trajectories and Resilience in Centenarians<\/b><\/a> (\u201cCognitieve trajecten en veerkracht bij honderdjarigen\u201d) werd uitgevoerd bij 340 zelfgerapporteerde cognitief intacte honderdjarigen. Vierenveertig van deze deelnemers werden neuropathologisch onderzocht en er werden tests uitgevoerd met een bereik voor de steekproef van 0 tot 4 jaar.<\/span>
\n<\/span>
\n<\/span>Er zijn enkele belangrijke bevindingen uit dit werk. Gedurende 1,6 jaar follow-up werd geen achteruitgang van de cognitieve functie waargenomen, behalve een geringe achteruitgang van het geheugen. Dit wijst erop dat de incidentie van dementie bij deze groep honderdjarigen laag was en wijst op veerkracht of weerstand tegen AD en verwante vormen van dementie, ondanks het feit dat zij de krachtigste risicofactor van de algemene bevolking hadden, namelijk extreme ouderdom, en dat de afzetting van amylo\u00efde-\u03b2 en tau??? in de hersenen over het algemeen toeneemt met de leeftijd.<\/span>
\n<\/span>
\n<\/span>Verschillende studies ondersteunen de hypothese dat honderdjarigen eerder profiteren van beschermende mechanismen dan van een relatieve afwezigheid van neurodegeneratieve oorzakelijke factoren.<\/span><\/p>\n

Alzheimer plaques en tau prote\u00efnen…<\/b><\/p>\n

De ziekte van Alzheimer<\/span><\/a> verstoort de overdracht van informatie via elektrische en chemische signalen tussen neuronen, met functieverlies tot gevolg. De schade is wijdverbreid: veel neuronen verliezen verbindingen met andere neuronen, stoppen met functioneren, en sterven af. Alzheimer verstoort processen die essentieel zijn voor neuronen en hun netwerken, zoals communicatie, metabolisme en herstel. Het betrokken beta-amylo\u00efde eiwit komt voor in verschillende moleculaire vormen die zich verzamelen tussen neuronen. Eiwitten klonteren samen tot plaques.<\/span><\/p>\n

Neurofibrillaire klitten<\/span><\/a> zijn abnormale ophopingen van een eiwit genaamd tau dat zich verzamelt in neuronen. In gezonde neuronen bindt tau zich normaal gesproken aan microtubuli en stabiliseert het deze. Bij de ziekte van Alzheimer echter zorgen abnormale chemische veranderingen ervoor dat tau loskomt van microtubuli en zich vasthecht aan andere tau-moleculen, waardoor draden worden gevormd die uiteindelijk samenklitten in neuronen. Het blijkt dat abnormaal tau zich ophoopt in specifieke hersengebieden die betrokken zijn bij het geheugen. Beta-amylo\u00efde klontert samen in plaques tussen neuronen. Als het niveau van beta-amylo\u00efde een omslagpunt bereikt, verspreidt tau zich snel door de hersenen.<\/span><\/p>\n

Tests op muizen zijn veelbelovend maar nooit bevestigd<\/b><\/p>\n

E\u00e9n probleem is dat de huidige diermodellen duidelijk niet in staat zijn het volledige scala van bij de mens vastgestelde gebeurtenissen, bijvoorbeeld neuronaal verlies, weer te geven<\/span><\/a>. Er zij op gewezen dat, in een recent verslag waarbij een Drosophila-model is gebruikt, wordt gesuggereerd dat neuronaal verlies bij AD beschermend kan werken. Dit opent de deur naar een nieuwe hypothese die, indien bewezen, nogal atypisch zou zijn zoals bij andere neurodegeneratieve aandoeningen, zoals de ziekten van Parkinson en Huntington, waar neuronaal verlies het belangrijkste neuropathologische kenmerk is.<\/span>
\n<\/span><\/p>\n

Een <\/span>nieuw, door RIKEN-onderzoekers ontwikkeld muismodel<\/span><\/a> kan verbetering brengen in de situatie dat veel verbindingen die veelbelovend bleken in muismodellen van de ziekte vervolgens flopten in klinische proeven op mensen. Omdat zij zo snel de kenmerkende hersenafwijkingen ontwikkelen die met de ziekte van Alzheimer in verband worden gebracht, zouden de muizen de onderzoekers in staat moeten stellen op effici\u00ebnte wijze kandidaten voor ziekteverbeterende therapie\u00ebn te screenen.<\/span><\/p>\n

Hebben vrouwen vaker de ziekte?<\/b><\/p>\n

Dat vrouwen langer leven dan mannen is waarschijnlijk niet het hele antwoord op de vraag waarom vrouwen meer kans hebben om de ziekte te ontwikkelen dan mannen. De <\/span>kans dat u op latere leeftijd de ziekte van Alzheimer krijgt, is iets groter als u een vrouw bent dan een man<\/span><\/a>. <\/span>Een studie<\/span><\/a> volgde 16.926 mensen in Zweden en stelde vast dat vrouwen vanaf ongeveer 80 jaar meer kans hadden om de diagnose te krijgen dan mannen van dezelfde leeftijd. En uit een meta-analyse van de <\/span>incidentie van de ziekte in Europa<\/span><\/a> bleek dat jaarlijks ongeveer 13 vrouwen op 1000 Alzheimer ontwikkelen, tegenover slechts 7 mannen.<\/span><\/p>\n

Een mogelijke reden:<\/span><\/p>\n